Witamina D stanowi grupę związków chemicznych, kojarzoną zazwyczaj z rozwojem kości.Skojarzenia te są słuszne, jednak spełnia ona w organizmie także inne istotne funkcje.

Witamina D została odkryta na początku XIX wieku w związku z prowadzonymi badaniami nad krzywicą. Stwierdzono, że chorobę zwalczają tran i promienie słoneczne, a fakt ten powiązano z istnieniem nieznanej jeszcze witaminy.

W większości witamina D potrzebna człowiekowi powstaje w skórze w wyniku biosyntezy. Do zajścia tej reakcji konieczne jest promieniowanie UV. Wobec tego, by zapewnić organizmowi niezbędną ilość witaminy D, konieczne jest przebywanie na dworze.

Pozostałą część zapotrzebowania pokrywa się poprzez właściwą dietę. Bogatymi źródłami witaminy są ryby. Wśród nich wymienia się dorsza, śledzia, węgorza, makrelę, tuńczyka oraz łososia. Ponadto witamina D występuje w jajach, podrobach i produktach mlecznych, m.in. w żółtym serze. W wielu krajach pewne produkty spożywane codziennie są w nią wzbogacane. Są to:margaryna, mleko, jogurt oraz płatki śniadaniowe.

Awitaminoza witaminy D, a więc jej niedobór prowadzi do wspomnianej krzywicy. Jest to choroba występująca u dzieci, która skutkuje zaburzeniami rozwoju oraz zmianami układu szkieletowego. U dorosłych niedobór witaminy powoduje natomiast osteoporozę, polegającą na osłabieniu kości i zwiększeniu ich podatności na złamania. Co więcej, awitaminoza może prowadzić do obniżenia odporności i wywołania chorób autoimmunologicznych, wpływa także negatywnie na funkcjonowanie układu nerwowego. Wskazuje się również na powiązanie zbyt małej ilości witaminy z chorobami skórnymi i stanami zapalnymi skóry.

Hiperwitaminoza, a więc nadmierna ilość witaminy D w organizmie jest bardzo rzadko spotykana.Wynika to z faktu, że jest ona rozkładana przez promienie UV, które usuwają jej nadwyżkę. Objawy hiperwitaminozy podobne są do symptomów zatrucia innymi witaminami. Są to wymioty, zaparcia,migreny i zmęczenie, a także osłabienie apetytu.

Jak wspomniano, najczęściej wskazuje się na rolę witaminy D w tworzeniu układu kostnego.Sprzyja ona rozwojowi kości, a także chroni przed powstaniem próchnicy i wspomaga jej zwalczanie. Należy wskazać jednak, że witamina D ma istotny wpływ na funkcjonowanie takżeinnych układów. Odpowiada ona m.in. za prawidłowe działanie mięśni, zapewniając ich właściwą masę i siłę. Co więcej, sprzyja pracy układu nerwowego, chroni przed zaburzeniami snu.Wspomaga ona proces spermatogenezy, a więc zwiększa płodność u mężczyzn. Ponadto, witamina D wspiera procesy regeneracyjne wątroby, jednego z najważniejszych gruczołów organizmu.Obecnie przeprowadza się badania, które mogą potwierdzić tezy zakładające przeciwnowotworowei przeciwgrypowe działanie witaminy.

Witamina D jest jednym z najważniejszych dla zdrowia człowieka związków chemicznych. Wbrew powszechnym opiniom nie jest ona niezbędna tylko w okresie dzieciństwa, ale także w czasie dorosłości. Nie wpływa ona ponadto tylko na układ szkieletowy, ale na działanie całego organizmu.

Autor artykułu: Anna Skikowska