Kwas askorbinowy, bo taką nazwę nosi witamina C, jest związkiem chemicznym, bez którego człowiek nie mógłby przeżyć. Fakt ten jest przyczyną prowadzenia licznym badań nad tą witaminą, których celem jest ustalenie skutków jej braku, nadmiaru i pozytywnych właściwości.

Co do zasady, zwierzęta same wytwarzają witaminę C. Istnieje jednak kilka wyjątków od tej reguły. Człowiek, niektóre ryby, a także świnki morskie nie potrafią stworzyć kwasu askorbinowego, muszą więc dostarczać go organizmowi w pożywieniu.

Gdzie znaleźć witaminę C?

Witamina C występuje w wielu gatunkach warzyw i owoców, jednak często mylnie przypisuje się niektórym z nich wyższą jej zawartość, niż ma to miejsce w rzeczywistości. Błędnie uważa się, że cytrusy zapewniają organizmowi dużą dawkę kwasu askorbinowego. Cytryny, limonki i grejpfruty, zawierają witaminę C, ale pod względem jej zawartości ustępują innym owocom i warzywom. Acerola, której czerwone owoce mają bardzo kwaśny smak, zawiera w 100 g ponad 30 razy więcej witaminy C niż cytryna. Innymi produktami bogatymi w ów kwas są owoce dzikiej róży, natka pietruszki, czarna porzeczka i papryka. Błędne opinie dotyczą też czosnku i cebuli: nie zawierają one wiele witaminy, ale posiadają substancje o charakterze bakteriobójczym.

Skutki niedoboru witaminy C

Głównym skutkiem niedoboru witaminy C jest szkorbut. Dolegliwość ta jest nazywana chorobą marynarzy, którzy dawniej w czasie długich morskich podróży nie mieli dostępu do warzyw i owoców. Szkorbut objawia się ogólnym osłabieniem, obniżeniem nastroju, ale przede wszystkim samoistnym krwawieniem, powolnym gojeniem ran, bólem mięśni i stawów, a także wypadaniem zębów.

Niewystarczająca ilość kwasu askorbinowego w organizmie może również doprowadzić do niedokrwistości, gdyż wspomaga on wchłanianie żelaza.

Czy witaminę C można przedawkować?

Hiperwitaminoza witaminy C, czyli nadmierna jej zawartość w ciele człowieka, występuje niezwykle rzadko. Kwas askorbinowy jest rozpuszczalny w wodzie, toteż jego nadmierna ilość jest usuwana z organizmu wraz z moczem. Spożycie zbyt dużej dawki witaminy C może doprowadzić do wymiotów, biegunki i powstawania kamieni nerkowych.

Jakie właściwości ma witamina C?

Kwas askorbinowy ma wiele właściwości: m.in. wspomaga wytwarzanie kolagenu, który wpływa na prawidłowy wygląd skóry. Niedobór witaminy C, a co za tym idzie i kolagenu, prowadzi do powstawania zmarszczek.

Niektórzy naukowcy uważają, że kwas askorbinowy zapobiega chorobom przewlekłym, np. rakowi, ale dotychczasowe badania nie potwierdziły tej tezy.

Udowodnione jest natomiast, że witamina C nie chroni przed przeziębieniem większości populacji. Zapobiega ona jedynie zachorowaniu osób, które uprawiają aktywność fizyczną w zimnym środowisku.

Podsumowanie

Witamina C jest jednym z najważniejszych związków chemicznych dla organizmu. Człowiek, jako że nie potrafi sam jej wytworzyć, powinien zapewnić sobie dietę w nią bogatą. Sprzyja temu fakt, że występuje ona w wielu łatwo dostępnych produktach spożywczych. Dieta obfitująca w kwas askorbinowy owocuje długotrwałym zdrowiem i pozytywnym samopoczuciem.

Autor artykułu: Anna Skikowska