Pokrzywę zwykle uważa się za chwast i usuwa się z ogrodu. Niemniej jednak ze względu na liczne właściwości pokrzywa nie musi stanowić rośliny niepożądanej.

Wysokość łodygi pokrzywy dochodzi zwykle do 1 metra, ale zdarzają się okazy wyższe. Najbardziej charakterystyczną cechą łodygi jest jednak występowanie na niej drobnych włosków parzących. Liście pokrzywy mają sercowaty, czasem lekko wydłużony kształt. Tak jak łodyga są pokryte włoskami. Roślina kwitnie w maju lub w czerwcu, a jej kwiaty są niewielkie i zielonkawe. Pozwalają one odróżnić pokrzywę od jasnoty, która kwitnie na biało.

Pokrzywa jest rośliną niewymagającą, preferuje jednak gleby wilgotne. Rośnie zwykle na zacienionych stanowiskach. Nie wymaga żadnych zabiegów. Jest rośliną wskaźnikową – jej obecność wskazuje na wysoką zawartość azotu w glebie.

Roślina znajduje szerokie zastosowanie w ogrodnictwie. Jak wspomniano, często wybiera stanowiska bogate w azot, a co za tym idzie zawartość tego pierwiastka w niej samej jest bardzo wysoka. Z tego względu z pokrzywy, która jeszcze nie zakwitła, i wody przygotowuje się nawóz, którym następnie podlewa się warzywa i kwiaty. Stymuluje on wzrost roślin.

Ponadto, pokrzywę wykorzystuje się do przygotowania naturalnych oprysków, stanowiących alternatywę dla środków chemicznych. Pozwalają one zwalczyć mszyce i przędziorki, są skuteczne także w walce z niektórymi chorobami roślin, zwłaszcza pomidorów i malin.

Wskazuje się, że pokrzywy działają odstraszająco na poszczególne owady, w tym komary.

Coraz częściej pokrzywę wykorzystuje się także w celach spożywczych i leczniczych. Wskazuje się, że jest bogatym źródłem żelaza, dlatego też pomaga zwalczać niedokrwistość i jej zapobiegać. Włączenie jej do diety skutkuje usprawnieniem pracy układu pokarmowego, pozwala również zwalczyć biegunki i obniżyć poziom cukru we krwi. Pokrzywa działa moczopędnie, a więc także oczyszczająco. Często stosują ją osoby cierpiące na choroby nerek. Ponadto liście rośliny są bogate w witaminy C, A, E oraz K.

Pokrzywę stosuje się także zewnętrznie w celu zwalczenia łojotoku, łupieżu, trądziku oraz by zapobiec wypadaniu włosów i pobudzić ich wzrost. Negatywne działanie pokrzywy ma związek z występowaniem na jej liściach i łodygach niewielkich włosków parzących pełniących funkcje ochronne. Kontakt z rośliną skutkuje zapaleniem skóry, nazywanym zwykle poparzeniem. Swędzenie ustępuje zwykle po kilku minutach. Pyłki roślinny bardzo rzadko są alergenami, czasem wywołują katar sienny.

Pokrzywy wykorzystuje się również jako barwnik oraz źródło włókien. Ponadto, można nią karmić zwierzęta, w tym bydło i drób. Ze względu na właściwości parzące rośliny, zwierzęta jedzą ją dopiero po jej zerwaniu, gdyż wtedy mechanizmy ochronne przestają funkcjonować.

W tradycji ludowej pokrzywa była cenioną rośliną. Obecnie coraz więcej osób przekonuje się o jej pozytywnych właściwościach i szerokich możliwościach jej wykorzystania. W związku z tym pokrzywa coraz częściej staje się pełnoprawną rośliną ogrodową.

Autor artykułu: Anna Skikowska