Dynia nie jest europejskim owocem. W ostatnich latach coraz częściej jest jednak wykorzystywana w europejskiej kuchni, a także uprawiana w miejscowych ogrodach.

Z reguły łodyga dyni jest łodyga płożącą się, istnieją jednak odmiany, które mają łodygę pnącą. Jest ona pokryta drobnymi włoskami i wytwarza wąsy czepne. Zwykle charakteryzuje się dużą długością – może ona osiągnąć nawet kilkanaście metrów. Liście rośliny mają przeważnie sercowaty kształt i dużą powierzchnię, by zapewnić sprawną fotosyntezę roślinie o znacznych rozmiarach. Dynia wytwarza duże żółte kwiaty, a kwitnienie które może trwać nawet kilka tygodni rozpoczyna się w czerwcu lub w lipcu.

Owoce dyni są bardzo różnorodne: okrągłe, podłużne, o kształtach gruszki, dysku czy klepsydry. Najpopularniejsze są dynie pomarańczowe, ale występują również żółte, zielone i białe. Czas zbioru dyni przypada zwykle na wrzesień lub październik, gdy pędy rośliny usychają. Owoce charakteryzują się dużą masą. Wskazuje się, że niektóre odmiany mogą rodzić owoce o masie kilkuset kilogramów.

Dynie uprawia się na słonecznych stanowiskach. Wymaga ona gleby wilgotnej i bogatej w azot, stąd często sadzi się ją na kompostownikach. Nasiona wysiewa się z reguły w połowie maja, w dość dużych odległościach. Dynie wymagają wilgoci i wysokich temperatur. Dla owoców niebezpieczne bywają wrześniowe i październikowe przymrozki.

Dynia pochodzi z Ameryki. Początkowo uprawiano ją ze względu na nasiona, dopiero później dla miąższu. Jak wiele innych owoców i warzyw do Europy trafiła wskutek dotarcia do Ameryki Krzysztofa Kolumba. Źródła wskazują, że pierwsze dynie pojawiły się na Starym Kontynencie ok. roku 1550.

Obecnie dynie znane są na całym świecie, a jej największymi producentami są Chiny, Indie i Rosja. Dynie nadal uprawiane są bardzo licznie w Stanach Zjednoczonych.

Owoce wykorzystywane są w kuchni: spożywa się ich miąższ, a także pestki, z którzych można również wytwarzać olej. Niektóre odmiany dyni uprawia się jako owoce ozdobne.

Owoce dyni zawierają witaminy C, D, E, a także witaminę A, toteż ich jedzenie korzystnie wpływa na wzrok. Żelazo zawarte w miąższu sprzyja zwalczaniu i zapobieganiu anemii. Poza tym dynie zawierają również potas i wapń, a duża ilość kwasów tłuszczowych nienasyconych sprzyja wytwarzaniu witaminy D. Co więcej, miąższ dyni ma działanie moczopędne.
Jedzenie pestek dyni skutkuje obniżeniem poziomu cholesterolu, a także zwalczaniem chorób skórnych. Są one bogatym źródłem cynku. Ponadto, świeże pestki owocu wykorzystuje się do zwalczania pasożytów, w tym tasiemców i owsików.

Olej z pestek dyni wykorzystywany jest do celów spożywczych, a także przy zabiegach pielęgnacyjnych. Wskazuje się, że zawiera witaminy z grupy B oraz witaminę A.

Wraz z napływem amerykańskiej kultury do Europy, dynia stała się popularną dekoracją, ale i produktem, który coraz częściej pojawia się w polskich kuchniach. Uprawa dyni należy do łatwych, a owoce są cennym źródłem witamin i składników odżywczych.

Autor artykułu: Anna Skikowska